Samen in een aanwijsboek kijken met je dreumes

Een aanwijsboek hoeft niet van de eerste tot de laatste bladzijde gelezen te worden. Je kunt beginnen bij een plaatje waar jullie samen naar kijken en vertellen wat erop staat. In de BoekStartfolder op de website van CJG Rijnmond staat bij kinderen van twaalf tot zestien maanden het aanwijzen, benoemen en praten centraal. Geef je kind gelegenheid om de afbeelding te bekijken. Wil je dat advies uitproberen, leg dan een boek open op een bladzijde met een herkenbaar voorwerp. Benoem dat voorwerp en wacht even voordat je verder vertelt. Kies voor dit eerste gesprek bijvoorbeeld een beker, een dier of een jas die ook in jullie dagelijks leven voorkomt.

Gebruik bij hetzelfde plaatje gerust verschillende woorden. De folder legt uit dat je een hond ook een dier kunt noemen en eventueel zijn naam kunt gebruiken. Dat is een andere manier van kijken dan alleen een vast woord bij elk plaatje opzeggen. Als eigen gesprekvoorbeeld kun je bij een afgebeelde beker eerst het voorwerp benoemen en daarna vertellen dat je eruit drinkt. Kies woorden die passen bij wat er echt op de afbeelding staat. Blijf bij het plaatje als je kind daar nog naar kijkt, ook wanneer jullie het al eerder hebben bekeken. Je hoeft het gesprek niet te veranderen in een reeks vragen waarop je kind het juiste antwoord moet geven.

Verbind een afbeelding met iets dat je kind buiten het boek kan zien. De BoekStartfolder noemt als voorbeeld een hond uit het boek en een hond thuis. Je kunt dat idee ook gebruiken met andere herkenbare voorwerpen: wijs de jas op de bladzijde aan en kijk daarna samen naar jullie eigen jas. Dit zijn voorbeelden om zelf te proberen, geen opdrachten die ieder kind moet uitvoeren. Beschrijf het verschil als de kleur of vorm anders is. Zo gaat jullie gesprek over een concreet plaatje en een concreet voorwerp. Je kunt het boek laten liggen en later terugkijken naar dezelfde bladzijde, wanneer dat voor jullie een passend moment is.

Kies een volgende leesbeurt door te kijken wat je zelf nog met het boek wilt doen. Misschien wil je een stukje tekst voorlezen, een afbeelding benoemen of samen opnieuw naar hetzelfde voorwerp kijken. De folder adviseert bij jonge kinderen om zowel in je eigen woorden te vertellen als stukjes voor te lezen. Maak daar een eenvoudig plan van: pak het boek, kies een plaatje en vertel één ding dat je ziet. Laat ruimte voor een gebaar, een geluid of een reactie van je kind, zonder een antwoord te eisen. Leg het boek weer weg als jullie klaar zijn. Je kunt voor jezelf onthouden welke bladzijde jullie bekeken, zodat je de volgende keer daar kunt beginnen.

Bronnen, geraadpleegd op 2026-10-02

• CJG Rijnmond