Gastouder of kinderdagverblijf? Zo kies je

Kies een gastouder als je kleinschalige, huiselijke opvang met flexibele tijden zoekt en kinderen van verschillende leeftijden op een adres wilt onderbrengen. Kies een kinderdagverblijf als je een team van gediplomeerde medewerkers, gegarandeerde vervanging en een gestructureerd programma belangrijker vindt. Beide vormen staan in het Landelijk Register Kinderopvang en geven recht op kinderopvangtoeslag.

Wat is een gastouder?

Een gastouder vangt maximaal zes kinderen tegelijk op, inclusief eigen kinderen onder de 10 jaar, meestal in de eigen woning en soms bij jou thuis. Elke gastouder is verplicht aangesloten bij een gastouderbureau (GOB): dat bureau bemiddelt, verzorgt de administratie en bewaakt de kwaliteit. Gastouderopvang is er voor kinderen van 0 tot 12 jaar, dus je baby en je schoolkind kunnen bij dezelfde gastouder terecht.

Wat is een kinderdagverblijf?

Een kinderdagverblijf (KDV) vangt kinderen van 0 tot 4 jaar op in groepen op een eigen locatie, met meerdere gediplomeerde pedagogisch medewerkers en een vast dagritme. Daar hoort vaak een uitgebreider aanbod aan activiteiten en faciliteiten bij, van buitenruimte tot VVE-programma's voor peuters. Twijfel je voor je peuter tussen een paar dagdelen peuteropvang en een volledig KDV, lees dan onze gids peuteropvang of kinderdagverblijf.

Wat zijn de belangrijkste verschillen?

De verschillen zitten vooral in schaal, omgeving, flexibiliteit, continuïteit en de sociale omgeving.

• Schaal: een gastouder heeft maximaal zes kinderen; een KDV werkt met groepen en meer kinderen per locatie.
• Omgeving: huiselijk (een woning) tegenover een ingerichte opvanglocatie met horizontale of verticale groepen.
• Flexibiliteit: gastouders zijn vaak flexibeler in dagen en tijden. Sommige bieden ook opvang in het weekend, 's avonds of op onregelmatige roosters, wat bij een KDV zelden kan.
• Continuïteit: bij een gastouder heeft je kind een vast gezicht; op een KDV wisselen medewerkers per dienst, maar is er altijd vervanging bij ziekte of vakantie.
• Sociale omgeving: een KDV biedt een grotere groep leeftijdsgenoten en een gestructureerd programma; bij een gastouder is de groep klein en gemengd in leeftijd.

Weet je nog niet hoeveel opvangdagen je nodig hebt? Zet dan eerst je verlof en werkdagen op een rij met de verlofplanner.

Wat kost een gastouder vergeleken met een kinderdagverblijf?

Het bruto-uurtarief van een gastouder ligt meestal lager dan dat van een kinderdagverblijf, maar netto is het verschil kleiner dan de tarieven doen vermoeden. De Belastingdienst hanteert voor gastouderopvang namelijk ook een lager wettelijk maximumuurtarief voor de kinderopvangtoeslag dan voor dagopvang. De toeslag vergoedt bij een gastouder dus een lager uurbedrag. Hoe die berekening precies werkt, lees je in ons artikel over kinderopvangtoeslag berekenen.

Hoe zit het met kwaliteit en toezicht?

Beide vormen zijn geregistreerd in het Landelijk Register Kinderopvang (LRK), en zonder die registratie bestaat er geen recht op kinderopvangtoeslag. Een KDV wordt rechtstreeks door de GGD geïnspecteerd; bij gastouders loopt het toezicht via het gastouderbureau, aangevuld met steekproefsgewijze GGD-inspecties bij de gastouder zelf. Controleer bij het kiezen altijd het LRK-nummer; op Opvango vind je dat op elke locatiepagina. Kom je onderweg termen tegen die je niet kent, kijk dan in ons begrippenoverzicht.

Waarom is uitval het echte beslispunt?

Onze stelling: kies niet op sfeer, maar op wat er gebeurt als de opvang uitvalt. De meeste vergelijkingen zetten huiselijk tegenover professioneel, maar het praktische verschil zit ergens anders: een gastouder is een persoon. Is die ziek, op vakantie of stopt die ermee, dan valt je opvang in een keer weg en moet het gastouderbureau iets regelen. Een KDV heeft dat probleem niet, want daar is altijd vervanging binnen het team. Heb je zelf een vangnet, zoals grootouders dichtbij of flexibel werk, dan kun je volop profiteren van de voordelen van een gastouder. Ontbreekt dat vangnet, weeg de zekerheid van een KDV dan zwaarder dan de huiselijke sfeer.

Wanneer kies je een gastouder en wanneer een kinderdagverblijf?

Een gastouder past het best bij onregelmatige werktijden, een kind dat gedijt in een kleine en huiselijke setting, of broertjes en zussen van verschillende leeftijden die je op een plek wilt onderbrengen. Een kinderdagverblijf past beter als je hecht aan een team van gediplomeerde medewerkers, gegarandeerde vervanging, een grotere groep leeftijdsgenoten en een gestructureerd voorschools programma. Gaat het om opvang rond schooltijd, dan speelt dezelfde afweging; die werken we uit in BSO of gastouder. En welke vorm je ook kiest: begin op tijd met zoeken. In wanneer schrijf je je kind in voor kinderopvang lees je wanneer je in actie moet komen.

Hoe vind je een gastouder of kinderdagverblijf in de buurt?

Op Opvango vergelijk je beide vormen per plaats, inclusief tarieven, beoordelingen, LRK-nummer en directe aanmelding. Bekijk bijvoorbeeld alle gastouders in Utrecht of kinderdagverblijven in Amsterdam, en vind meer keuzehulp in onze andere gidsen.